Enflasyon beklentilerin üzerinde

Eylülde korkulan oldu, enflasyon beklentileri aştı. Okulların açılmasıyla eğitim, sonbaharın gelmesiyle gıda fiyatları yüksek oranlarda arttı.

Eylülde korkulan oldu, enflasyon beklentileri aştı. Okulların açılmasıyla eğitim, sonbaharın gelmesiyle gıda fiyatları yüksek oranlarda arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayında Tüketici Fiyatları Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 1.23, Üretici Fiyatları Endeksi'nin (ÜFE) ise yüzde 0.51 arttığını açıkladı.

TÜFE'de geçen yıl aynı ayda artış yüzde 0.39 olmuştu. ÜFE'de de yüzde 0.62 artış meydana gelmişti.

Merkez Bankası'nın eylül ayı ikinci beklenti anketinde TÜFE beklentisi yüzde 0.76 artış düzeyindeydi.

Söz konusu ankette yıl sonu enflasyon beklentisi de yüzde 7.46 olarak belirlenmişti.

Yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 9.24, ÜFE'de yüzde 8.91 arttı.

Geçen yılın aynı ayında yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 5.27, ÜFE'de ise yüzde 0.47 oranında artmıştı.

Böylece eylül ayı itibariyle yıllık enflasyon geçen yılın aynı ayının TÜFE'de 3.97, ÜFE'de 8.44 puan üstünde gerçekleşti.

9 aylık enflasyon TÜFE'de yüzde 4.77, ÜFE'de yüzde 6.52 düzeyinde gerçekleşti.

Eylül ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 8.16, üretici fiyatlarında yüzde 6.89 düzeyinde oldu.

EYLÜL AYININ ZAM ŞAMPİYONU DOMATES...

Aylık gelişme

Öte yandan, TÜFE'de eylülde endekste yer alan 446 maddeden 97'sinin ortalama fiyatında değişim olmadı, 267 maddenin ortalama fiyatında artış, 82 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş kaydedildi.

ÜFE'de ise eylül ayında endekste bulunan toplam 779 maddeden 191'inin ortalama fiyatında değişim olmadı, 326 maddenin ortalama fiyatında artış, 262 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş oldu.
        
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri

Eylül ayına ilişkin özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, "çekirdek enflasyon" yerine açıklanan TÜFE göstergeleri geçen ay, mevsimlik ürünler hariç yüzde 0,56, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ise yüzde 0,06 artış gösterdi.

Fiyatlar, enerji hariç yüzde 1,36 yükseldi, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç ise yüzde 0,01 düşüş meydana geldi.

Enerji, alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç yüzde 1,58, enerji, alkollü içkiler, tütün ürünleri ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç enflasyon da yüzde 1,71 arttı.

Enerji, alkollü içkiler, tütün ürünleri, işlenmemiş gıda ürünleri, fiyatları yönetilen / yönlendirilen diğer ürünler ve dolaylı vergiler hariç yüzde 0,10, enerji, işlenmiş gıda ürünleri, alkollü içkiler ve tütün ürünleri ile altın hariç yüzde 0,05 arttı, enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç fiyatlar yüzde 0,15 düştü.

Sanayi

Eylül ayında tarımda fiyatlar, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 14,22, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 20,22 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 17,38 arttı.

Sanayide fiyatlar, eylül ayında aylık bazda yüzde 0,52, yıllık bazda yüzde 6,57 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 4,71 artış gösterdi. Sanayide 9 aylık artış oranı ise yüzde 4,93 oldu.

Fiyatlar, eylül ayında sanayinin üç sektöründe, imalat sanayi sektöründe yüzde 0,56, madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yüzde 0,86, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 0,09 artış gerçekleşti.

Sanayinin alt sektörleri bazında değerlendirildiğinde en yüksek aylık artış, yüzde 1,81 ile gıda ürünleri ve içecek imalatında gerçekleşti. Eylülde bir önceki aya göre, metal cevheri yüzde 1,79, ağaç ve mantar ürünleri imalatı yüzde 1,69, ana metal sanayi yüzde 1,35, maden kömürü, linyit ve turba yüzde 1,09, giyim eşyası imalatı yüzde 0,97 arttı.

Bir önceki aya göre eylülde fiyatlar, elektrikli makine ve cihazları imalatında yüzde 2,01, tütün ürünleri imalatında yüzde 0,83, mobilya imalatında yüzde 0,37, ham petrol ve doğalgaz çıkarımında yüzde 0,24 düştü.

Yıllık bazda fiyatlar

TÜİK verilerine göre, sanayinin alt sektörleri değerlendirildiğinde en yüksek yıllık artış, yüzde 21,01 ile elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında görüldü. Bunu yüzde 19,61 ile ana metal sanayi, yüzde 19,35 ile metal cevheri, yüzde 11,05 ile de kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri izledi.

Eylül 2009-Eylül 2010 dönemini kapsayan bir yılda fiyatlar, diğer ulaşım araçlarının imalatında yüzde 9,89, tütün ürünleri imalatında yüzde 7,65, büro makineleri imalatında da yüzde 5,52 geriledi.

Tüketici fiyatları

TÜFE'ye göre, ana harcama grupları itibariyle eylülde bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 4,72 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti.

Bir önceki aya göre eylülde fiyatlar çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 1,23, eğitimde yüzde 1,16, eğlence ve kültürde yüzde 0,86, lokanta ve otellerde yüzde 0,74, ev eşyasında yüzde 0,48, konutta yüzde 0,33, sağlıkta yüzde 0,16, ulaştırmada yüzde 0,12 arttı.

Söz konusu dönemde fiyatlar giyim ve ayakkabıda yüzde 2,21, haberleşmede yüzde 1,85, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 1,10 ucuzladı.

Eylül 2009-Eylül 2010 dönemini kapsayan yıllık bazda ise TÜFE'de en yüksek artış, yüzde 25,32 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti.

Bunu yüzde 15,33 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 9,78 ile lokanta ve oteller, yüzde 8,04 ile ulaştırma, yüzde 7,36 ile konut, yüzde 5,09 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 5,06 ile giyim ve ayakkabı, yüzde 4,52 ile eğitim, yüzde 3,84 ile ev eşyası, yüzde 0,02 ile sağlık izledi.

Son bir yılda fiyatlar haberleşmede yüzde 3,37, eğlence ve kültürde ise yüzde 0,47 düştü.

İstanbul, Ankara, İzmir'deki fiyatlar

Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) yüzde 1,23 arttığı eylül ayında, 26 istatistiki bölgenin tümünde artış gözlendi.

Aylık bazda en yüksek artış yüzde 1,88 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt bölgesinde meydana geldi.

Kayseri, Sivas, Yozgat bölgesi ise yıllık (yüzde 10,94) ve 12 aylık ortamalara (yüzde 9,58) göre en yüksek artışın görüldüğü bölge oldu.

Eylül ayında İstanbul'da fiyatlar, yüzde 1,24 arttı. Söz konusu ilde yıllık bazda değişim yüzde 8,30'u.

Ankara'da aylık bazda fiyatlar, eylülde yüzde 0,71 arttı. Ankara, bu oranla, en düşük artışın görüldüğü bölgeler arasında yer aldı. Başkentte yıllık bazda artış ise yüzde 8,27 olarak hesaplandı.

İzmir'de de fiyatlar geçen ay aylık bazda yüzde 1,11, yıllık bazda yüzde 9,27 arttı.