Post-it RÜŞVETİ
ABD'nin en önemli küresel şirketlerinden 3M, Türkiye temsilciliğinin, Türkiye'de bazı kamu kuruluşlarına ...
ABD'nin en önemli küresel şirketlerinden 3M, Türkiye temsilciliğinin, Türkiye'de bazı kamu kuruluşlarına hizmet ve ürün satmak için rüşvet verip, haksız ihaleler aldığı, yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla iç soruşturma başlattı.
Scotchbrite süngerleri ve Post-it kırtasiye ürünleriyle tanınan 3M firması, Ağustos 2010'da ABD Adalet Bakanlığı ve Halka Açık Şirketler Denetleme Komisyonu'na (SEC) verdiği çeyrek dönem faaliyet raporunda söz konusu iddiaları, yetkili makamlara bildirdi. 3M, Türkiye'deki yolsuzluk ve rüşvet iddialarını araştıracaklarını ancak, araştırma sonrasında ortaya çıkacak sonuçları henüz tahmin edemediklerini bildirdi.
Raporda hangi kamu kuruluşuna rüşvet verildiği veya hangi ihaleye fesat karıştırıldığına ilişkin bilgiye yer verilmedi. Bunun soruşturma sonucu ortaya çıkması bekleniyor.
Türk asıllı avukatlar seçildiÂ
3M firması, Minnesota eyaletindeki merkezine, Türkiye'den rüşvet ve yolsuzluk konusunda ulaşan çeşitli ihbarlar ve raporları değerlendirdi. Raporlarda, şirketin Türkiye temsilciliğinin Türk hükümetine bağlı bazı birimlere mal ve hizmet satmak için usulsüz ihalelere adının karıştığı, çeşitli devlet görevlilerine rüşvet verdiği, bazı ihalelerin usulsüzlükle alındığı ve şirket adının bazı yolsuzluklara karıştığı iddia edildi.
Suçlamalar konusunda ciddi deliller oluşunca firma bir araştırma komisyonu kurdu. Soruşturma daha sağlıklı yürüsün diye şirkete ABD'de görevli Türk asıllı iki avukat dahil edildi. 3M, Türkiye'de rüşvet iddialarını araştırmaya başlayacağını 12 Eylül 2009'da ABD Adalet Bakanlığı ve SEC'e bildirdi.Â
Yansıtıcı ürünler...Â
Şirketin Ağustos 2010'daki faaliyet raporunda, "12 Kasım 2009'da Adalet Bakanlığı ve Güvenlik Denetleme Kuruluşu ile temasa geçerek, Türkiye temsilciliğimiz hakkında elimize geçen raporlar doğrultusunda, Türk kamu kuruluşlarına mal ve hizmet satmak için ihaleye fesat karıştırdığı, rüşvet verdiği, yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle iç soruşturma başlattığımızı ifşa ettik" denildi. İddiaların bir kısmının şirketin imal ettiği 'yansıtıcı' ürünlerle ilgili olduğunu belirten raporda şunlar kaydedildi:
"Şirketimiz iddialarla bağlantısı olan bazı Türk hükümet kuruluşlarıyla temasa geçti. Şirketimiz soruşturma sonucu ne tür bir yasal durum çıkacağı veya ne gibi bir bedel ödeneceği konusunda tahminde bulunamamaktadır." Şirket, iddiaların ciddi olarak araştırıldığını ve soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.
Türkiye'deki 3M'i Cezayirli CEO yönetiyor
Dünya genelinde 37 ülkede fabrikası bulunan 3M, Türkiye'de de üretim yapıyor. 3M Çerkezköy'deki fabrikasında temizlik ürünleri markası Scotchbrite'ın yanı sıra ameliyat maskesinden oto cam filmine kadar farklı kategorilerde ürünler imal ediyor.
Türkiye'deki şirketin başında, Eylül 2008'den bu yana Cezayirli Karim Sarahni var. 3M şirketi, raporlarında Türkiye'de rüşvet iddialarını araştırma başlatacağını 12 Eylül 2009'da ABD Adalet Bakanlığı'na bildirdiğini belirtti. Ancak yolsuzluk iddialarının Sarahni yönetimi dönemine mi, yoksa önceki yönetim dönemine mi ait olduğu açıklanmadı.
'Kültürüme uygun diye geldim'
Karim Sarahni dönemi öncesinde sadece Türkiye için üretim yapan 3M, şu an üretiminin yüzde 70'ini ihraç ediyor. Sarahni bu yıl ağustos ayında Milliyet'e verdiği röportajda şunları söylemişti:
"Türkiye'ye kriz döneminde geldim. Ama bu süreci kolay atlattık. Şu anda Meksika'ya bebek bezi bantı, Yunanistan'a temizlik süngeri, Çin'e maske yolluyoruz. Yakında bir de laboratuar açacağız. Burada 49 Türk mühendisi çalışacak. Amaç yerel piyasaya hitap eden ürünler üretmek."
19 yıldır 3M bünyesinde birçok ülkede çalışan Sarahni, "Cezayirli, Müslüman ve doğulu olarak kültürüme uygun bir yerde çalışmayı çok istiyordum. Türkiye'ye atanmayı çok istedim ve arzum kabul oldu. Yıllarca Türkiye'de kalmak istiyorum" açıklamasını yapmıştı.Â
Başarı için nazarlıkÂ
Karim Sarahni, başarısını "nazardan korumak için" kolunda eşinin aldığı nazar boncuğunu taşıdığını da belirtmişti. Bilanço rakamlarını açıklamayan Sarahni şirketin ihracatını 2009'da 2008'dekinin 3 katına çıkardığını, 2014'te de üretimi 2008'dekinin 4 katına çıkarmayı hedeflediklerini belirtmişti. Â
