İşte beklenen gün!

Protokole Dışişleri Bakanı Davutoğlu ile Ermeni Dışişleri Bakanı Nalbantyan imza koyacak. Törene ABD, Rusya, Fransa dışişleri bakanları da katılacak

SOYKIRIM tartışmaları ve Karabağ işgali nedeniyle 16 yıldır hiçbir adım atılamayan Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde bugün tarihi bir eşik aşılıyor. İki ülke arasında diplomatik ilişki kurulmasını ve ilişkilerin normalleşmesini öngören protokol, bugün İsviçre’nin Zürih kentinde imzalanıyor. Nisan 2008’den beri Türk ve Ermeni yetkililer arasında İsviçre’nin arabuluculuğuyla gerçekleşen müzakereler sonucunda bir protokol metni üzerinde uzlaşmaya varılmış ve bu uzlaşı 31 Ağustos’ta kamuoyuna duyurulmuştu. Açıklamada iki ülke hükümetlerinin altı haftalık bir süre sonunda bu protokolleri imzalayıp meclislerinin onayına sunacağı açıklanmıştı.
Zürih Üniversitesi’nden yapılacak törende protokole Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Ermenistan Dışişleri Bakanı Edward Nalbantyan ve İsviçre Dışişleri Bakan Calmy Rey imza atacak. Bu tarihi ana tanıklık etmek için ABD’li ve Avrupalı üst düzey yetkililer de salonda bulunacak. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın törenine katılacağı dün açıklanırken, sözcüsü “Clinton Zürih’e giderek, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesini amaçlayan tarihi adıma desteğini ortaya koyacak” dedi. İmza törenine Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner ve Avrupa Birliği’nin Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana’nın da katılması planlanıyor.

Ancak Erivan üzerinde büyük etkisi olan Ermeni diasporasının bu protokole karşı çıkması, “son dakikada kötü bir sürpriz olur mu” tedirginliği yaratıyor. İngiltere’nin saygın gazetesi Guardian, dün yayınladığı yorum yazısında, Ermenistan’ın anlaşma metninde değişiklikler yapılmasını isteyeceği yönündeki spekülasyonların arttığına dikkat çekti. Guardian’a konuşan diplomatlara göre, Erivan’ın son dakikadaki tereddütü, Ermeni diasporasının ve Ermenistan içinde bazı çevrelerin yoğun muhalefetinden kaynaklanıyor.

Associated Press haber ajansı da “ABD’nin yıllardan beri devam eden baş ağrısı bu imzayla birlikte biraz daha artabilir. Çünkü Amerika’da yaşayan Ermeniler bu imzaya şiddetle karşı çıkıyor” yorumunu yaptı. Geçen pazartesi günü de Ermenistan Cumhurbaşkanı Sarkisyan’ın ABD Başkanı Obama’yla ilk telefon görüşmesini yaptığı ve Ermeni diasporasının tepkilerinden duyduğu kaygıyı dile getirdiği belirtildi. Obama’nın da buna karşılık sürece desteğini yinelediği ve “Süreç ilişkilerin normalleşmesiyle sonuçlanmalı” dediği açıklandı.

Protokol imzanın ardından iki ülke meclisinin onayına sunulacak. Başbakan Tayyip Erdoğan da ABD’de yaptığı konuşmada protokolün Türkiye ile Ermenistan milli takımları arasında 14 Ekim’de yapılacak milli maçtan önce TBMM’ye getirileceğini söylemiş ve “Ayın 10’u ya da 11’inde bu adımlar atılmış olacaktır” ifadesini kullanmıştı.

Büyük anlaşmanın tanıkları

Hillary CLINTON -  ABD Dışişleri Bakanı
Bernard KOCHNER - Fransa Dışişleri Bakanı
Sergei LAVROV - Rusya Dışişleri Bakanı
Javier SOLANA - AB Konseyi Gen.Sek.