NATO ZİRVESİNİN TÜRKİYE İÇİN NE ANLAM İFADE EDİYOR

Prof. Dr. Beyhan Asma

Prof. Dr. Beyhan Asma

NATO'nun Ankara'daki zirvesi en önemli gündem başlıklarından biri. Türkiye'de zirvenin düzenlenmesi ne anlama geliyor? NATO Zirvesi'nin Türkiye için önemi ne? Türkiye'nin NATO için önemi ne ? Dönüşümün somutlaşacağı zirvenin Ankara'da yapılıyor olması; Türkiye'nin Soğuk Savaş sırasındaki ``Güney Kanadı`` ya da Soğuk Savaş Sonrası Dönemdeki ``önemli partner`` rolünün ötesine geçerek, hem Avrupa'nın savunmasında hem de NATO'nun küresel ölçekteki rolünde merkezi bir ülke konumuna yükseldiğini göstermektedir. 32 NATO üyesi ülke, 9 konuk ülke, 100`e yakın bakan, binlerce konuk katılıyor. Gözler “Tarihin En Büyük NATO Zirvesi” olarak adlandırılan toplantıya çevrilmişken; Türkiye ise ev sahipliği yapacağı tarihi zirve için gerekli olan bütün hazırlık çalışmalarını yapmaya devam ediyor. Peki Ankara'da gerçekleşiyor olan NATO Zirvesi neden bu kadar önemli, masadaki başlıklar ve çıkacak olası kararlar neler olacak? , Türkiye`nin NATO içerisindeki rolü ve gücü ne durumda ?, NATO`da bir değişim ve dönüşüme gidilecek mi ?, 32 üyeli NATO'ya yeni katılımlar olacak mı ?, olacaksa olası ülkeler hangileri olacak ? NATO 75 yılı aşkın tarihi boyunca büyük dönüşümler yaşamış olan NATO`nun, önemli bir kolektif güvenlik ittifakıdır. Tek başlıkta ifade edecek olursak : Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından terörle mücadeleye ve asimetrik tehditlere odaklanan, ABD hegemonyası altındaki tek kutuplu dünyaya kendini adapte eden NATO'nun; bugün küresel ölçekte değişen dengeler sonucunda çok kutuplu dünya düzenine kendini hazırladığını ifade edebiliriz. Türkiye'nin Soğuk Savaş sırasındaki ``Güney Kanadı`` ya da Soğuk Savaş sonrası dönemdeki ``Önemli Partner`` rolünün ötesine geçerek, artık hem Avrupa'nın savunmasında hem de NATO'nun küresel ölçekteki rolünde merkezi bir ülke konumuna yükseldiğini göstermektedir. Ankara'da gerçekleşmekte olan NATO Zirvesi'nin masadaki en önemli gündeminin, ittifakın yeni dünya düzenine adapte edilmesi ve yeni bir doktrinin benimsenmesidir. Bu durumda; artan küresel rekabet, Avrupa'daki Rus tehdidi ve yükselen bir güç olan Çin karşısında NATO'nun savunma harcamalarının artırılması ile verilen taahhütlerin yerine getirilmesi öncelikli konuların başında gelmektedir. Kuzey Atlantik merkezli bir savunma paktı olan NATO; küresel bir rol benimseyecek olması açısından da bu zirvenin büyük bir öneme sahiptir. Zirveye Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerinin yanı sıra Asya-Pasifik bölgesinden Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda'nın da davet edilmiş olması, NATO'nun küresel ölçekte rol oynamaya yönelik güçlü iradesini net bir şekilde göstergesidir.