Ilkokul Ögrencisi, ALS Hastalari Için Yasam Destek Aparati Tasarladi

Gaziantep'te oturan 9 yasindaki Ela Ersönmez, 'Kas Yetersizligi Yasayan Hastalar Için Her Yöne Dönebilen Yasam Destek Aparati' projesiyle, TEKNOFEST 2021'de 'Insanlik Yararina Teknolojiler Saglik ve Ilkyardim IlkokulOrtaokul' kategorisinde Türkiye üçüncülügünü kazandi Ela Ersönmez: 'Teknolojiyi her zaman ilginç bulmusumdur. Ikinci siniftaki projemden yola çikarak buraya kadar geldim'

FERIDE PELIN INAL - Gaziantep'te oturan 9 yasindaki Ela Ersönmez, ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz) hastalarinin hayatini kolaylastirmaya yönelik "Kas Yetersizligi Yasayan Hastalar Için Her Yöne Dönebilen Yasam Destek Aparati" gelistirdi.

Anaokulundan itibaren kodlama dersleri alan Ersönmez'in gelistirdigi aparat, düsük kafa sendromu, yutkunma ve iletisim sikintisi yasayan hastalarin hareketsiz hayat sürmeleri yerine boyunlarini dik sekilde konumlandirip iletisim kurabilmesini, göz temasi ile basini istedigi yöne çevirebilmesini sagliyor.

Özel bir kolejin 4. sinifinda okuyan Ela Ersönmez, AA muhabirine, beyin ve omurilikteki kaslarin hareket etmesini saglayan sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu ortaya çikan ALS hastaligina yakalananlarin hayatini kolaylastirmak istedigini söyledi.

Teknolojiye merakli oldugu için kodlama ve yazilim dersleri aldigini dile getiren Ersönmez, ikinci siniftan beri TEKNOFEST'e hazirlandigini ifade etti.

Annesi ve proje danismani Neriman Ersönmez ile yarismaya hazirlandigini, yaptigi arastirmalar sonucunda ALS hastaliginin dikkatini çektigini dile getiren Ersönmez, söyle konustu:

"Saglikli bir insan hareket etmek istediginde beyninin ilgili bölümünden dogan uyari omuriligine gider ve hareket ettirilebilecek ilgili bölüme ulasir. Fakat omurilikteki en küçük hasar, kismen ya da tamamen kalici kas hastaligina neden olabilir. Yaptigimiz aparatla hastalarin sabit durmasini degil de hareketli olmasini sagladim. Teknolojiyi her zaman ilginç bulmusumdur. Ikinci siniftaki projemden yola çikarak buraya kadar geldim. TEKNOFEST 2021'de "Insanlik Yararina Teknolojiler Saglik ve Ilkyardim Ilkokul-Ortaokul" kategorisinde Türkiye üçüncülügü aldim. Büyüyünce bilim kadini olmak istiyorum. Yasitlarima arastirmalarini, çalismalarini tavsiye ederim."

Proje danismani Neriman Ersönmez ise proje odakli egitim verdiklerini, ögrencilerinin TEKNOFEST ve TÜBITAK gibi yarismalarda yer almasinin çok önemli oldugunu söyledi.

Ögrencileri teknoloji yarismalarina hazirladiklarini dile getiren Ersönmez, cihazi okulda birlikte yaptiklarini, malzeme, laboratuvar gibi tüm olanaklarin okulda mevcut oldugunu belirtti.

Ela'nin küçüklükten beri teknolojiye ilgisi oldugunu dile getiren Ersönmez, sunlari kaydetti:

"Bu sektörde oldugum için evimizin içerisinde sürekli olarak robotik kodlama ve yazilim konulari gündemde. Ela, geçen sene de TEKNOFEST'e hazirlandi. Ama finale çikamadi. Vazgeçmedi. Çalismaya, arastirmaya devam etti. Internette arastirma yaparken saglikla ilgili çalismalara yöneldi. Sagligin insan hayati için önemini bilen bir çocuk. Bu nedenle buna teknolojik çözüm üretmek istedi. ALS hastalari için piyasada aparatlar mevcut. Fakat bunlarin eksik yönlerini fark etti. Boyun aparatlari, hastalarin boynunu sabit tutan bir aparat. Biraz empati kurmasi gerekti. Hastalar zaten tekerlekli sandalyede sabit duruyor. Boyunlarinin sabit durmasini istemedi. Hareketli bir aparat hayali kurduk ve gerçeklestirdik. Bu birinci prototipimizdi. Ikinci prototip için söyle bir hayal kurdu. 'ALS hastalarinin tüm kaslarinin yok olmasi durumunda sadece göz kasiyla hareket ettirebilir miyim?' diye düsündü. Sonra sadece göz hareketlerini takip ederek boyun aparatini kontrol edebilen sistem gelistirerek projesini daha da gelistirdi."

Ersönmez, sistemin iki farkli çalisma yöntemi oldugunu anlatarak, "Birinci yöntemde kisinin kafasinin üst kismina denk gelen denge ve ivme sensörüne gelen bilgiler kisinin kafasinin konumunu vermektedir. Bu bilgiler islenerek kisinin kafasi, öne, arkaya, saga ya da sola düsmesi durumunda arkadaki mekanizma vasitasiyla olmasi gereken düz konuma otonom sekilde getirilmektedir. Diger çalisma yöntemi ise kisinin kaslarinin tamaminin kullanilamama durumu için tasarlandi. Bu yöntemde yapay zeka kullanildi. Kisinin göz hareketleri takip edilerek dönmek istedigi pozisyonu göz bebegiyle kontrol etmesi saglandi." diye konustu.

Kaynak: AA

Bu haber AA API servisleriyle otomatik olarak yayınlanmıştır. Bu habere herhangi bir editöryal müdahale yapılmamıştır.